Hoe complimenten in de bodemloze put verdwijnen

Blog Aukje Menger. “bodemloze putHet mooiste compliment dat ik heb gekregen?” Hij kijkt bedenkelijk. “Dat weet ik echt niet meer.” Vlak daarvoor heeft hij een aantal voorbeelden genoemd van kritisch commentaar dat hij van zijn leidinggevende heeft gekregen; hij is niet zichtbaar genoeg bij de collega’s met wie hij niet direct samenwerkt. En hij mag wel wat meer initiatief tonen binnen zijn grootste project. Ik bedenk me, niet voor het eerst, dat er een groot verschil is in hoe we complimenten registreren en hoe we dat doen met kritiek. Want waar kritiek zich zeer effectief met een aantal scherpe haakjes vastzet in ons systeem, zodat we er (al dan niet grenzeloos en al dan niet gestructureerd) over nadenken, glijdt een compliment ons bewustzijn in om wellicht even een positieve impuls te geven en vervolgens moeiteloos op te lossen.

Beter worden in datgene waar je goed in bent

Vanuit onze evolutie wellicht logisch. Het waarnemen van gevaar, noem een sabeltandtijger die achter een struik zit, heeft een grotere overlevingswaarde dan het opmerken van het zonnetje dat zo lekker schijnt. Zo zijn we geprogrammeerd om bedreigingen als urgenter en belangrijker te zien dan wat goed is en goed gaat. En dat is niet effectief als we als persoon en als professional willen groeien. Dan is het bijzonder nuttig om uit te vinden op welke momenten, met welke kwaliteiten en met welk gedrag je het meeste bijdraagt. Zodat je daar meer van kunt doen. En steeds beter kunt worden in datgene waar je goed in bent.

Vier tips: Hoe feedback goed te registreren

Dus hoe zorg je ervoor dat je de feedback die je krijgt op jouw kracht en positieve bijdrage goed registreert en opslaat, zodat je er een stevige basis mee legt om vanuit te groeien?

  • Om te beginnen helpt het natuurlijk als je zorgt dat je regelmatig positieve feedback krijgt. Als dat geen vanzelfsprekendheid is, vraag dan tijdens een feedbackgesprek/ bila waarin verbeterpunten genoemd worden ook naar die zaken waar je gesprekspartner juist tevreden of enthousiast over is.
  • Bedenk je bij een compliment dat je ontvangt concreet en specifiek wat je met het genoemde gedrag hebt bijgedragen en wat je er wellicht voor ellende mee hebt voorkomen. Je kan dat natuurlijk ook vragen aan de persoon die je het compliment geeft. Het feit dat jij zo attent gereageerd hebt op je nieuwe collega die haar eerste werkdag had, heeft er misschien wel voor gezorgd dat zij zich niet buiten het team voelde staan. Zo creëer je een koppeling tussen jouw kwaliteit en een “gevaar” dat je ermee kunt vermijden.
  • Registreer positieve feedback letterlijk; schrijf het op. Niet alleen is het fijn om een ‘complimenten lijst’ te hebben voor die momenten dat je overvallen wordt door zelfkritiek, het opschrijven op zichzelf is een manier om meer gewicht toe te kennen aan het compliment. Door het compliment zwart op wit te stellen, gaan we er een commitment mee aan. Ook handig voor wanneer je je jaargesprek/ PM-gesprek hebt.
  • Wanneer je kritiek ontvangt, bedenk je dan dat iedere eigenschap en ieder gedrag meerzijdig is. Het feit dat je niet voor alle details oog hebt, hangt misschien samen met jouw creativiteit en veelheid aan ideeën? Dat is geen excuus om kritiek te bagatelliseren. Bedenk je uiteraard goed wat je een volgende keer gaat doen om de belangrijke details beter in beeld te krijgen en houden. Maar je werkt wel aan een stevigere basis als je je beseft dat ‘ieder nadeel ook z’n voordeel hebt’.

De deelnemer uit de eerste alinea kreeg aan het einde van de dag een ‘complimenten douche’. Midden in de groep zitten en van alle anderen een welgemeend compliment krijgen. En die natuurlijk opschrijven. Een tikje ongemakkelijk. Maar hee…ieder nadeel hebt z’n voordeel.